Κυριακή, 29 Ιανουαρίου, 2023
ΆρθραΤα κρασιά της Σαντορίνης (Β΄μέρος)

Τα κρασιά της Σαντορίνης (Β΄μέρος)

Του Γιώργου Νικολακόπουλου*

Κοιτάζοντας την Σαντορίνη στον χάρτη καταλαβαίνει κανείς ότι πριν την μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου ήταν στρογγυλή και ότι ένα τμήμα του νησιού βυθίστηκε και δημιουργήθηκε η Καλντέρα.
Το απέναντι νησάκι η Θηρασιά ήταν τότε τμήμα του νησιού έτσι δικαιωματικά ανήκει στην ζώνη ΠΟΠ Σαντορίνη. Είναι καταπληκτικό πως μία τέτοια τεράστια καταστροφή τότε έχει δώσει σήμερα τόσο μεγάλα οφέλη στο νησί, δημιουργώντας ένα τοπίο απαράμιλλης ομορφιάς αλλά και χαρίζοντας στους ανθρώπους την περίφημη Θηραϊκή γη, στην οποία ό,τι καλλιεργείται είναι εξαιρετικό. Το οικοσύστημα της Σαντορίνης είναι τόσο σύνθετο όσο και μοναδικό, σαν να θέλει η φύση να αποζημιώσει τον τόπο και τους ανθρώπους του για την καταστροφή που είχε συμβεί.

Το υψόμετρο του νησιού φτάνει τα 300 μέτρα, έτσι δεν είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει την αμπελοκαλλιέργεια και κατά επέκταση την παραγωγή κρασιού όπως σε άλλες οινοπαραγωγικές περιοχές όπου παίζει καταλυτικό ρόλο (βλέπε Μεντόσα, Αργεντινή). Το κλίμα είναι θερμό μεσογειακό, με ασθενείς βροχές κατά την χειμερινή περίοδο. Έτσι η έλλειψη νερού και οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού επηρεάζουν τα αμπέλια. Οι θερμοκρασίες αυτές μετριάζονται από τους δυνατούς ανέμους που πνέουν ακατάπαυστα από όλες τις κατευθύνσεις. Η ομίχλη τώρα που εμφανίζεται τις βραδινές ή τις πρώτες πρωινές ώρες ανακουφίζει τα αμπέλια από το υδατικό σοκ που έχουν υποστεί λόγω της έλλειψης νερού. Το πορώδες έδαφος απορροφά την υγρασία που δημιουργείται και την αποδίδει στο φυτό κατά την διάρκεια της ημέρας. Οι άνεμοι που φυσούν στη Σαντορίνη παίζουν σημαντικό ρόλο στην αμπελοκαλλιέργεια γιατί από την μία δροσίζουν τα φυτά το καλοκαίρι αλλά κατά την περίοδο της ανθοφορίας μπορεί να είναι υπεύθυνοι για σοβαρή μείωση της παραγωγής. Η σύσταση του εδάφους αποτελείται από άμμο με ελάχιστο άργιλο, ελαφρόπετρα, ηφαιστειακή τέφρα και πέτρες λάβας. Αυτή η έλλειψη αργίλου στο έδαφος γλύτωσε το νησί από την φυλλοξήρα από την οποία δεν θα κινδυνεύσει ποτέ αντίθετα με άλλες περιοχές (όπως η Αυστραλία) που μεν γλύτωσαν λόγω απόστασης αλλά ζουν με τον φόβο της. Τελικά η Σαντορίνη είναι πραγματικά μοναδική σε όλα της, ακόμη και ο τρόπος που διαμορφώνονται τα αμπέλια δεν το συναντάμε αλλού στον κόσμο. Η πασίγνωστη πλέον κουλούρα είναι ένας τρόπος κλαδέματος που εφαρμόζεται πάρα πολλά χρόνια με σκοπό να προστατεύονται τα τσαμπιά από τον αέρα. Το κλάδεμα γίνεται τον μήνα Φεβρουάριο που οι κληματίδες έχουν μεγάλη ελαστικότητα. Μια ενδιαφέρουσα άποψη για το λόγω του κλαδέματος σε μορφή κουλούρας έρχεται από τον κύριο Πάρι Σιγάλα και λέει ότι το κλάδεμα αυτό εκτός από τους πρακτικούς λόγους ικανοποιεί μία ανάγκη των ανθρώπων για τέχνη, γλυπτική πάνω στο αμπέλι.

Οι ποικιλίες σταφυλιών που καλλιεργούνται στο νησί είναι πολλές όπως Αηδάνι, Αθήρι, Κατσανό, Γαιδουριά, Μονεμβασιά, Ποταμίσι, Ροδίτης, Μαντηλαριά, Μαυροτράγανο, Βουδόματο. Σίγουρα η σημαντικότερη είναι το Ασύρτικο που συμπληρώνεται από το Αηδάνι και το Αθήρι για το ΠΟΠ Σαντορίνη με το πρώτο να καταλαμβάνει τουλάχιστον 85% στο χαρμάνι αλλά την πλειοψηφία των παραγωγών να το χρησιμοποιούν μόνο του. Έτσι παράγεται ένα μοναδικό κρασί με αρκετά υψηλό αλκοολικό βαθμό αλλά και μία κοφτερή σαν ξυράφι οξύτητα, που εξισορροπείται από το πλούτο του φρούτου και των αρωμάτων της ποικιλίας, με χαρακτηριστικό άρωμα την βρεγμένη πέτρα και την τσακμακόπετρα που προέρχονται από το ηφαιστειακό υπέδαφος.

Στα ερυθρά κρασιά τα ηνία παίρνει το Μαυροτράγανο μία ποικιλία που μας δίνει κρασιά με έντονα αρώματα μαύρων φρούτων, γεμάτο σώμα και αρκετές τανίνες. Πρόκειται για μία ποικιλία που ενώ ήδη βλέπουμε καταπληκτικά αποτελέσματα θεωρείται ανερχόμενη άρα περιμένουμε ακόμη πολλά από αυτή. Τα ερυθρά κρασιά από Μαυροτράγανο δεν είναι ΠΟΠ Σαντορίνη αλλά ανήκουν στο ΠΓΕ Κυκλάδες. Επιστρέφοντας στη λευκή οινοποίηση θα συναντήσουμε το Νυχτέρι, ένα ιδιαίτερο κρασί που έχει πάρει το όνομα του από τον τρόπο παραγωγής του τα προηγούμενα χρόνια, πατούσαν δηλαδή τα σταφύλια το ίδιο βράδυ της ημέρας που τα τρυγούσαν. Σήμερα για την παραγωγή του Νυχτεριού τα σταφύλια αφήνονται να υπερωριμάσουν στο αμπέλι με αποτέλεσμα τον υψηλό αλκοολικό τίτλο (τουλάχιστον 13,5%) και το κρασί αφήνεται να ωριμάσει τουλάχιστον 3 μήνες σε δρύινα βαρέλια. Τέλος το Vinsanto ένα από τα καλύτερα γλυκά κρασιά του κόσμου που παράγεται από σταφύλια που αφήνονται στον ήλιο ώστε να συμπυκνωθούν (λιαστά). Οι περισσότεροι παραγωγοί αφήνουν το κρασί πολλά (ίσως και 20) χρόνια να παλαιώσει σε μεγάλα χρησιμοποιημένα βαρέλια, έτσι απόκτα μία μοναδική πολυπλοκότητα αρωμάτων και γεύσεων. Και το Νυχτέρι και το Vinsanto ανήκουν στο ΠΟΠ Σαντορίνη.

Ένα μοναδικό λοιπόν νησί που όλοι θα πρέπει κάποια στιγμή της ζωής μας να επισκεφτούμε για πολλούς λόγους αλλά κυρίως εμείς οι οινόφιλοι για τα καταπληκτικά οινοποιεία της. Ο οινοτουρισμός στην Σαντορίνη βρίσκεται σε αρκετά προχωρημένο επίπεδο αφού εκτός από επίσκεψη στα οινοποιεία και δόκιμη των κρασιών μπορεί κανείς να απολαύσει ολόκληρο γεύμα σε κάποια από αυτά αφού διαθέτουν εστιατόρια, συνδυασμένο άψογα με τα κρασιά του κτήματος, αλλά μέχρι και υπηρεσίες καλλωπισμού (spa στα ελληνικά) με προϊόντα φτιαγμένα από σταφύλια. Τα κτίρια που στεγάζουν πολλά από τα οινοποιεία έχουν σχεδιαστεί από ταλαντούχους αρχιτέκτονες και θα σας εντυπωσιάσουν με την ομορφιά τους αλλά και από το πόσο ομοιόμορφα έχουν ενταχτεί στο ιδιαίτερο τοπίο του νησιού.

Πραγματικά ένα μεγάλο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσετε όταν επισκεφτείτε το νησί είναι σε ποιο οινοποιείο να πρωτοπάτε αφού τα περισσότερα είναι καταπληκτικά. Πρώτο δικαιωματικά θα αναφέρω το Santo Wines το οινοποιείο του συνεταιρισμού και θα συνεχίσω με τα Κτήμα Αργυρού, Κτήμα Σιγάλα, Οινοποιείο Χατζηδάκης, Οινοποιεία Αρτέμιος Καραμολέγκος, Οινοποιεία Βενετσάνου, Αμπελώνες Βασάλτη, Οινοποιεία Γαβαλά, Art Space Argyros, Γαία Οινοποιητική, Μπουτάρης Οινοποιητική, Κάναβα Χρυσού Τσέλεπος, Canava Anythrous Avantis, Kasteli Wines, Κάναβα Ρούσσος, Οινοποιείο Κουτσογιαννόπουλος. Στο τελευταίο λειτουργεί και μουσείο οίνου. Οφείλω να αναφέρω το καινούργιο οινοποιείο του Πάρι Σιγάλα με το όνομα Οινοποείο Πάρις. Σοβαρές προσπάθειες έχουν κάνει στην Σαντορίνη και άλλοι δύο μεγάλοι Έλληνες οινοποιοί ο Γεροβασιλείου και ο Θυμιόπουλος με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Τελειώνοντας θέλω να αναφερθώ σε ένα καταπληκτικό masterclass που παρακολούθησα στο WSPC με εισηγητή τον MW Κωνσταντίνο Λαζαράκη υπό την αιγίδα του Volcanic Agriculture of Europe και της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα τα κρασιά της Σαντορίνης. Εκεί δοκιμάσαμε κρασιά από διαφορετικές χρονιές διαπιστώνοντας τις διαφορές που δημιουργούνται από χρονιά σε χρονιά αλλά και ανάμεσα σε πολλά θέματα συζητήσαμε κατά πόσο θα βοηθούσε το Σαντορινιό κρασί μία ταξινόμηση των αμπελώνων στα πρότυπα της Βουργουνδίας χωρίζοντας τα σε Village, Premier και Grand Cru. Δοκιμάσαμε «Σαντορίνες» από το Κτήμα Αργυρού, Κτήμα Σιγάλα, Santo Wines, Gaia Wines από τις χρονιές 2021,2020,2019, έναν Θαλασσίτη του 2015 και δύο Vinsanto, Gaia 2012 και Αργυρός 2001. Τα συμπεράσματα που βγήκαν πολλά και ενδιαφέροντα με τον εισηγητή μας να είναι όπως πάντα απολαυστικός.

Για τα κρασιά της Σαντορίνης έχουν γραφτεί βιβλία ολόκληρα είναι ένα θέμα ανεξάντλητο, προσπάθησα σε αυτά τα δύο άρθρα να δώσω μια γεύση από αυτό το ιδιαίτερο νησί και τα κρασιά του. Πιστεύω ότι κάποια στιγμή αναπόφευκτα θα επανέλθουμε.

Σας Ευχαριστώ.

*WSET LΕVΕL3

Ακολουθήστε την “Ενημέρωση Πελοποννήσου” στο GOOGLE NEWS

– Στη σελίδα του Facebook
– Στην ομάδα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Τελευταίες ειδήσεις

Περισσοτερα