Μέσα στον δυστυχισμένο κόσμου του Σκρουτζ η ανθρώπινη ζωή άξιζε λιγότερο κι από τα ελάχιστα κάρβουνα που προσπαθούσαν να ζεστάνουν το άχαρο και κρύο γραφείο όπου δούλευε ακόμα παραμονή Χριστουγέννων. Η δουλειά ήταν πάνω από το νόημα των ημερών, η λογιστική πάνω από τη χαρά της γιορτής, το κέρδος και η αξία του χρήματος πάνω από την αξία της ειρήνης, της χαράς, της ανθρώπινης ευτυχίας και καλοσύνης. Ημέρες, εβδομάδες, χρόνια ολόκληρα, μια ζωή σχεδόν φτιαγμένη πάνω σε ένα και μοναδικό άγχος : τον πλουτισμό. Μ’αυτόν άρχιζε και σ’αυτόν τελείωνε ο κόσμος του Σκρουτζ, το νόημα της ζωής όλων των Σκρουτζ. Καμία ελπίδα διαφυγής. Καμία ένδειξη μεταβολής σε μια ζωή όπου το Εγώ κυριαρχεί στο μυαλό, την καρδιά και την ψυχή, η απόκτηση χρήματος γίνεται αυτοσκοπός, τη φτώχεια και τη δυστυχία των διπλανών καλύπτει η αδιαφορία και το μέλημα της προσωπικής επιτυχίας.

Giotto di Bondone (Tζιότο): Η γέννηση του Ιησού και η εμφάνιση των αγγέλων στους ποιμένες (1303 – 1304), Αναγέννηση, Παρεκκλήσιο Scrovegni στην Πάντοβα.

Ο ανθρώπινος πόνος είναι αμελητέος όταν αφορά τον Άλλο. Και όμως στον τσιγκούναρο Σκρουτζ δίνεται μια ακόμα ευκαιρία να σωθεί, να ξαναβρεί την ανθρώπινη φύση του. Τρία πνεύματα Χριστουγέννων από το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον τον επισκέπτονται για να του δείξουν το δρόμο της ανθρωπιάς, της αγάπης, της κατανόησης, της καλοσύνης, των μεγάλων αξιών της κοινότητας των Ανθρώπων και να ξαναγίνει ο ίδιος Άνθρωπος. Είχε προηγηθεί το φάντασμα του επίσης φιλάργυρου συνεργάτη του που είχε πεθάνει και τώρα τον συμβούλευε να αλλάξει ζωή καθώς ο ίδιος πληρώνει στην άλλη ζωή το βαρύ τίμημα της φιλαργυρίας του. Ο γερο-Σκρουτζ οδηγήθηκε από το Πνεύμα των Χριστουγέννων σε διάφορες φάσης της ζωής του βλέποντας τι είχε πραγματικά στερηθεί και πως είχε καταντήσει απάνθρωπος, τσιφούτης και μόνος τώρα. Στη τελευταία φάση το Πνεύμα των Χριστουγέννων τον οδήγησε στην τελευταία του κατοικία εκεί όπου τόσα πλούτη δεν μετρούσαν και όπου η απόλυτη μοναξιά τον συντρόφευε μιας και κανείς δεν ήθελε να είναι δίπλα του. Η ξενάγηση του γερο-Σκρουτζ στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον στάθηκε καταλυτική για τον ίδιο αλλά και εξαιρετικά συμβολική για όλους μας.

Τραπεζίτες : Οι αργυραμοιβοί λογαριάζουν. Όμως ο κόσμος δεν είναι φτιαγμένος γι’αυτούς, ούτε για τους λογαριασμούς τους. Είναι φτιαγμένος για τον άνθρωπο.

Ο Κάρολος Ντίκενς, ο μεγάλος αυτός συγγραφέας, μας μεταφέρει με μια εξαιρετική μαεστρία σε έναν κόσμο όπου η σύγκρουση ανάμεσα στις αξίες του κέρδους, του πλουτισμού και της απάνθρωπης εργασίας από τη μια, την αγάπη, την καλοσύνη και το ανθρώπινο μέτρο σε κάθε στιγμή της ζωής του ανθρώπου από την άλλη, καταλήγει με τη μεσολάβηση του Πνεύματος των Χριστουγέννων στη νίκη των δεύτερων. Η ελπίδα χαρίζει μια τελευταία ευκαιρία ακόμα και σ’εκείνους που θεωρούσαμε πως είναι «χαμένοι». Ακόμα και στους χρηματιστές ο θάνατος του Σκρουτζ δημιουργεί ειρωνικά σχόλια, γεγονός που τον συνταράζει καθώς βλέπει το μέλλον του.

Αν ο Ντίκενς ζούσε σήμερα ποιον θα είχε στη θέση του Σκτουτζ και ποιους ρόλους θα έδινε στο Πνεύμα των Χριστουγέννων; Τα «χρυσά παιδιά» της χρηματιστηριακής οικονομίας; Τους απίθανους γραφειοκράτες της «οικονομικής σταθερότητας» και της κοινωνικής αποσύνθεσης; Τους «κούφιους» πολιτικούς που αδυνατούν να οραματιστούν άλλο εκτός από διάλυση;

Κι αν ο Ντίκενς ήταν Έλληνας; Πως θα μπορούσε άραγε να γράψει μέσα σε κλίμα παγερής αντικοινωνικότητας και μοναξιάς; Τι ρόλους θα έδινε σε τυχάρπαστους αργυραμοιβούς που στήνουν ξεδιάντροπα τα ανταλλακτήριά τους ώστε να μην αφήσουν στον απλό άνθρωπο της καθημερινότητας καμιά ελπίδα για το μέλλον; Να τους έφερνε άραγε το Πνεύμα των Χριστουγέννων στο παρελθόν τους όταν ξεπουλώντας την προσδοκία για μια καλύτερη ζωή, υποθήκευαν, για άλλη μια φορά, το μέλλον χιλιάδων ανθρώπων; Να τους έδειχνε άραγε στο παρόν πως πίσω από την ψευδεπίγραφη αγωνία και τον πόνο τους για τους συνανθρώπους, σπέρνουν την ηθική ερήμωση, την κοινωνική διάλυση και την απαξίωση κάθε ανθρώπινου συναισθηματισμού; Να τους πήγαινε άραγε στο θριαμβευτικό τους τέλος, όταν χαμένοι στη γενικευμένη χλεύη θα γεύονται το μόνο πράγμα που κατάφεραν πραγματικά να οργανώσουν: το κοινωνικό μίσος;

Να μπορούσαμε λοιπόν όλοι εμείς οι απλοί άνθρωποι της καθημερινότητας, «διαβασμένοι και αγράμματοι», να πιστέψουμε σ’ένα Πνεύμα Χριστουγέννων που θα έδινε την ελπίδα μιας καινούργιας κοινωνικής συμβίωσης; Που θα μας έδειχνε εικόνες ενός μέλλοντος ανθρώπων που εργάζονται για να ζήσουν με αξιοπρέπεια, μιας κοινότητας ανθρώπων απαλλαγμένης από προστάτες, αργυραμοιβούς, από «σκεπτόμενους», από αγωνιώντες για το μέλλον μας, από ηθικά νανάκια, από…

Όμως σταθείτε κι ας αφήσουμε αυτές τις σκέψεις για μια άλλη στιγμή. Τώρα απ’έξω και από παντού καταφτάνουν χαρούμενες παιδικές φωνές. Φωνές που τραγουδάνε μεταφέροντας την είδηση που κανένας αργυραμοιβός δεν μπορεί να καταλάβει. «Καλήν ημέραν Άρχοντες αν είναι ορισμός σας Χριστού τη θεία Γέννηση να πω στ’αρχοντικό σας». Στους δρόμους, αιώνες τώρα οι βυζαντινές κομπανίες και οι κοινότητες των Ελλήνων μεταφέρουν την ίδια είδηση με τους μεγάλους συμβολισμούς για την πορεία των ανθρώπων. Γιατί γι’αυτούς τραγουδάνε τα κάλαντα τα παιδιά, μπροστά σε μια γιαγιά που τα φιλεύει κουραμπιέδες, μέσα στον καφενέ που μάζεψε και πάλι τις αντροπαρέες του χωριού για τα πρωινά τσίπουρα, σε κάποια πλατεία της μικρής μας πόλης όπου οι μεγάλοι αναζητούν να ξαναβρούν νοήματα ζωής που οι μικρότεροι μόλις μπροστά τους τραγουδάνε.

Αιώνες τώρα η αναζήτηση αυτή αποκτά συμβολισμούς που ξεπερνούν τις οικτρές καθημερινότητες των αργυραμοιβών. Ο στόχος να ζήσεις το συναίσθημα που σου χαρίζει η συμμετοχή σε ανθρώπων κοινωνία μέσα από μια πορεία που δεν είναι πάντα εύκολη. Όχι γιατί οι υλικότητες δεν ανταποκρίνονται σε όσα θεωρούνται απαραίτητα ενός «ευ ζην», αλλά γιατί δεν μπαίνουμε πια στον κόπο να αναζητήσουμε τις διαδρομές που θα μας βοηθούσαν να φτάσουμε στο στόχο μας. Παράλληλα με όσα ο Ντίκενς σκέφτηκε ας παρακολουθήσουμε το Πνεύμα Χριστουγέννων ενός μεγάλου των ελληνικών γραμμάτων και της ψυχής, του Αλεξ. Παπαδιαμάντη καθώς στο διήγημά του «Στο Χριστό στο κάστρο» αναδεικνύει με ανυπέρβλητο τρόπο τις διαδρομές και τον στόχο και αξίζει να το διαβάσουμε ξανά αυτές τις μέρες.

Το Γιάννη το Νυφιώτη και τον Αργύρη της Μυλωνούς τους έκλεισε το χιόνι απάν’ στο Κάστρο, τ’ ν πέρα πάντα, στο Στοιβωτό τον ανήφορο, τ’ ακούσατε;

Σκιάθος : το παλαιό κάστρο και ο οικισμός

Την εκκλησία της Γέννησης του Χριστού σπάνια τη λειτουργούσαν και ο παπα-Φραγκούλης βρήκε την ευκαιρία να εκπληρώσει ένα παλιό τάμα και φέρνοντας βοήθεια στους αποκλεισμένους να λειτουργήσει στο Χριστό στο Κάστρο. Μετά από ένα επεισοδιακό ταξίδι με φουρτούνα μεγάλη, έφτασαν σε έναν ορμίσκο και από κει, μέσα στο χιόνι, ανέβηκαν μέχρι το κάστρο.

Εντεύθεν αμελήσαντες και οι εφημέριοί της σημερινής πολίχνης, άφηναν από ετών ήδη αλειτούργητον τον ναόν της Χριστού Γεννήσεως, κατ αυτήν την ημέραν της εορτής.

Ο ναός της Χριστού Γεννήσεως ήτο η παλαιά μητρόπολις του φρουρίου. Ο ναΐσκος, προ εκατονταετηρίδων κτισθείς, ίστατο ακόμη ευπρεπής και ουχί πολύ εφθαρμένος. Ο παπα-Φραγκούλης και η συνοδεία του φθάσαντες εισήλθον τέλος εις τον ναόν του Χριστού, και η καρδία των ησθάνθη θάλπος και γλυκύτητα άφατον.

Ο ιερεύς εψιθύρισε μετ’ ενδομύχου συγκινήσεως το «Εισελεύσομαι εις τον οίκον σου», κι η θειά το Μαλαμώ, αφού ήλλαξε την φ’στάνα της την βρεγμένην κι εφόρεσεν άλλην, στεγνήν, και το γ’νάκι της το καλό, τα οποία ευτυχώς είχεν εις αβασταγήν καλώς φυλαγμένα υπό την πρώραν της βάρκας, έδεσε μέγα σάρωθρον εκ στοιβών και χαμόκλαδων και ήρχισε να σαρώνη το έδαφος του ναού, ενώ αι γυναίκες αι άλλαι ήναπταν επιμελώς τα κανδήλια, και ήναψαν μέγα πλήθος κηρίων εις δυο μανουάλια, και παρεσκεύασαν μεγάλην πυράν με ξηρά ξύλα και κλάδους εις το προαύλιον του ναού, όπου εσχηματίζετο μακρόν στένωμα παράλληλον του μεσημβρινού τοίχου, κλειόμενον υπό σωζόμενου ορθού τοιχίου γείτονος οικοδομής, κι εγέμισαν άνθρακας το μέγα πύραυνον, το σωζόμενον εντός του Ιερού Βήματος, και έθεσαν το πύραυνον εν τώ μέσω του ναού, ρίψασαι άφθονον λίβανον εις τους άνθρακας. Και ωσφράνθη Κύριος ο Θεός οσμήν ευωδίας. Έλαμψε δε τότε ο ναός όλος, και ήστραψεν επάνω εις τον θόλον ο Παντοκράτωρ με την μεγάλην κι επιβλητικήν μορφήν, και ηκτινοβόλησε το επίχρυσον και λεπτουργημενον με μυρίας γλυφάς τέμπλον, με τάς περικαλλείς της αρίστης Βυζαντινής τέχνης εικόνας του, με την μεγάλην εικόνα της Γεννήσεως, όπου «Παρθένος καθέζεται τα Χερουβείμ μιμουμένη», όπου θεσπεσίως μαρμαίρουσιν αι μορφαί του Θείου Βρέφους και της αμώμου Λεχούς, όπου ζωνταναί παρίστανται αι όψεις των αγγέλων, των μάγων και των ποιμένων, όπου νομίζει τις ότι στίλβει ο χρυσός, ευωδιάζει ο λίβανος και βαλσαμώνει η σμύρνα, και όπου, ως εάν η γραφική ελάλει, φαντάζεται τις επί μίαν στιγμήν ότι ακούει το «Δόξα εν υψίστοις Θεώ»!

Χρόνια Πολλά – ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Ακολουθήστε την Ενημέρωση Πελοποννήσου στο Facebook

Αποκλειστικές Έρευνες – Συνεντεύξεις και Άρθρα
Ειδήσεις από: Ναύπλιο – Άργος – Ερμιονίδα – Τρίπολη – Κορινθία – Αθλητικά –