Η παρουσίαση της νουβέλας του Ζωρζ Μπερνανός που διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Αργολίδος, έδωσε το έναυσμα για έναν πλούσιο διάλογο γύρω από την κοινωνική περιθωριοποίηση, με αφορμή και την πρόσφατη αυτοκτονία δύο νεαρών κοριτσιών που συγκλόνισε το πανελλήνιο. Διαβάστε το άρθρο του κ. Κόνδη:

“Ένα ταπεινωμένο και εξεγερμένο κορίτσι” από την Ι.Μ. Αργολίδας

Η πρόσφατη αυτοκτονία των δυο νεαρών κοριτσιών συντάραξε το πανελλήνιο και μας δημιούργησε εκτός από βαθιά θλίψη και πόνο, ένα αίσθημα συλλογικής ευθύνης από εκείνα που διαμορφώνονται κάτω από το βάρος ενός συνταρακτικού γεγονότος όπως αυτό και μετά… μετά ξεχνιούνται μέχρι το επόμενο επεισόδιο. Οι εξηγήσεις έδωσαν και πήραν: από το άγχος των Πανελληνίων, στις ερωτικές απογοητεύσεις και από την «λάθος» γονική αγάπη στην αβάσταχτη ελαφρότητα της κοινωνίας (μας). Εκείνο που δεν ακούσαμε ήταν ότι είναι αδύνατο να καταλάβουμε τι ακριβώς γίνεται στα ενδόμυχα ενός ανθρώπου που αποφασίζει να αφαιρέσει την ίδια του τη ζωή. Κανένας ψυχίατρος και καμία θεωρία για την ψυχή και τις «δύσκολες στιγμές της» δεν έχει καταφέρει να εξηγήσει επαρκώς το απονενοημένο βήμα ενός ανθρώπου και μάλιστα ενός νέου ανθρώπου ο οποίος δεν έχει προλάβει καν να ζήσει τις δυσκολίες της πραγματικής ζωής.

Η παρουσίαση της ιστορίας ενός ταπεινωμένου και εξεγερμένου κοριτσιού, της Μουσέτ, από τον Σταύρο Ζουμπουλάκη έδωσε την ευκαιρία να ακουστεί ακριβώς αυτή η αδυναμία εξήγησης και να γεννηθεί ένας πλούσιος διάλογος γύρω από το θέμα αυτό με ιδιαίτερες κοινωνικές, ηθικές, οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις.

Πρόκειται για την εκδήλωση που διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Αργολίδος παρουσιάζοντας τη νουβέλα του μεγάλου Γάλλου συγγραφέα Ζώρζ Μπερνανός με τίτλο «Νέα ιστορία της Μουσέτ». Η νουβέλα κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα γαλλικά το 1937 και επανεκδόθηκε στα ελληνικά το 2026. Ο συγγραφέας της ήταν βαθιά καθολικός και θρησκευόμενος και οι πολιτικές του ιδέες, σε ορισμένες περιόδους, τον κατέταξαν στην γαλλική ακροδεξιά. Όμως, η πνευματική δυναμική του τον βοήθησε να μεταβάλει τις πολιτικές του απόψεις (για παράδειγμα στήριξε τους Δημοκρατικούς στον Ισπανικό Εμφύλιο) και να προσφέρει στο παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό μερικά από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Το συγκεκριμένο έργο που εκδόθηκε από τις εκδόσεις «Άρτος Ζωής» αποτελεί από πολλές απόψεις ένα έργο μοναδικό καθώς αποτελεί το μοναδικό λογοτεχνικό έργο του Μπερνανός που δεν έχει στο επίκεντρο και τη λογική του ανάπτυξη καμία αναφορά στην Εκκλησία, αλλά αντίθετα καταγράφει την «κοινωνική συνήθεια ενός καθημερινού βίου» περιχαρακωμένου στις κοινοτυπίες του καθωσπρεπισμού, κοινωνία η οποία σπρώχνει στο περιθώριο ένα νεαρό κορίτσι που υιοθετεί, ως μοναδικό τρόπο έκφρασης την αντίδραση, την αντίθεση σε κάθε κοινωνική κοινοτυπία και βιώνει στην τρυφερή της ηλικία την αγριότητα μιας καθημερινότητας της επιβίωσης με κορυφαία στιγμή τον βιασμό της από άνθρωπο που βοήθησε.

Η εξαιρετική παρουσίαση του Σταύρου Ζουμπουλάκη πρόσφερε πολλά ερεθίσματα στο κοινό που είχε κατακλύσει την αίθουσα εκδηλώσεων της Μητρόπολης και κατέληξε σε έναν πλούσιο διάλογο. Ο ίδιος στο τέλος της παρουσίασής του χαρακτήρισε το έργο «απεγνωσμένο» και ίσως η απουσία κάθε αναφοράς στην Εκκλησία από τον συγγραφέα, να δηλώνει ακριβώς ένα σημείο απόγνωσης που ένιωθε ο ίδιος και εκφράστηκε μέσα από την ιστορία της Μουσέτ. Το έργο ενός λογοτέχνη δεν είναι ξέχωρο από αυτό που ζει και με αυτό που παλεύει στο εσωτερικό της ψυχής του. Ο κ. Ζουμπουλάκης άφησε πάντως ερωτηματικά για έναν επόμενο διάλογο που θα αφορούν και την πορεία του λογοτέχνη. Ήδη έχει ανακοινωθεί για την επόμενη εβδομάδα η προβολή της ταινίας του Μπρεσόν που στηρίχτηκε στη νουβέλα του Μπρερνανός και παρά την υπενθύμιση του κ. Ζουμπουλάκη ότι «η κινηματογραφική ταινία είναι ένα άλλο έργο σε σχέση με τη νουβέλα», το κοινό που θα την δει μοιραία θα επανέλθει στα ερωτήματα που τέθηκαν στην εξαιρετική εκδήλωση που διοργάνωσε η Ι.Μ. Αργολίδας με την παρουσία του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη κ. Νεκταρίου και την συμμετοχή του Θεολόγου κ. Βασιλείου Αντωνόπουλου ο οποίος προλόγισε την έκδοση και την εκδήλωση.

Δεν είναι η πρώτη φορά που έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε το Σταύρο Ζουμπουλάκη στην Αργολίδα. Καταξιωμένος εκπαιδευτικός, φιλόλογος και δοκιμιογράφος, είναι Πρόεδρος Της Εθνικής Βιβλιοθήκης, των εκδόσεων «Άρτος Ζωής» και τελευταία (2016) τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το έργο του «Ο στεναγμός των πενήτων: Δοκίμια για τον Παπαδιαμάντη».

(Γιώργος Κόνδης)