Όταν η Επίδαυρος και το Ναύπλιο έγιναν μια ζωντανή θεατρική σκηνή για Αμερικανούς φοιτητές

Πώς μπορεί το αρχαίο θέατρο να λειτουργήσει ως «φάρμακο» για το σύγχρονο πολεμικό τραύμα; Μια πρωτοποριακή διεθνής συνεργασία στην Επίδαυρο, τις Μυκήνες και το Ναύπλιο επιχείρησε να δώσει τις απαντήσεις, μετατρέποντας την Αργολίδα σε ένα ζωντανό εργαστήριο μνήμης και τέχνης.

Διαβάστε την ανακοίνωση του Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου:

Στο πλαίσιο της στρατηγικής διεθνοποίησης και των δράσεων εξωστρέφειας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτική συνεργασία με το Τμήμα Θεατρικών και Κινηματογραφικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Georgia (ΗΠΑ) (Department of Theatre and Film Studies, University of Georgia (ΗΠΑ)) με έδρα την πόλη Athens και με ακαδημαϊκό υπεύθυνο τον καθηγητή Ivan Ingermann. Η συνεργασία περιλάμβανε μια σειρά επιτόπιων εκπαιδευτικών δράσεων στην Επίδαυρο, τις Μυκήνες και το Ναύπλιο, από τις 4 έως τις 7 Ιουλίου 2026.

Στις 4 και 5 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν δύο τρίωρα επιτόπια masterclasses στην Επίδαυρο και τις Μυκήνες, με διδάσκουσα την επίκουρη καθηγήτρια Μαρία Μικεδάκη.

Το πρώτο masterclass, με τίτλο «Theatre as Medicine: the Asklepieian Approach to Healing Trauma», πραγματοποιήθηκε στο Ιερό του Ασκληπιού και στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Σχεδιάστηκε ως συνέχεια της παρακολούθησης της παράστασης Πέρσες του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη, στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου (3/7/2026), η οποία αποτέλεσε το έναυσμα για έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από τη μνήμη, το πολεμικό τραύμα, τη συλλογική εμπειρία του πόνου και τη θεραπευτική διάσταση της θεατρικής πράξης. Στο επίκεντρο του masterclass βρέθηκε η διερεύνηση του ρόλου του θεάτρου και της μουσικής στο θεραπευτικό περιβάλλον του Ασκληπιείου και η σημασία τους ως μέσων ενεργοποίησης των φυσικών μηχανισμών αυτοΐασης του ανθρώπου. Η επιτόπια διδασκαλία ανέδειξε τον αρχαιολογικό χώρο ως ένα «ζωντανό» πεδίο γνώσης, όπου η μελέτη των μνημείων συνομιλεί με τη σύγχρονη θεατρολογική έρευνα και επιτρέπει μια βαθύτερη κατανόηση της λειτουργίας του αρχαίου θεάτρου.

Μετά την επίσκεψη στο Ασκληπιείο, ακολούθησε η παρακολούθηση της μουσικής παράστασης Mothers – A Song for Wartime της Marta Górnicka στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου, χώρο όπου κατά την αρχαιότητα διεξάγονταν οι μουσικοί αγώνες προς τιμήν του Διονύσου. Η παράσταση αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης του δεύτερου masterclass, με τίτλο «Connecting Ancient Ruins with Modern Wartime Theatre», το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 5 Ιουλίου στον αρχαιολογικό χώρο και το Μουσείο των Μυκηνών. Οι φωνές των σύγχρονων γυναικών – προσφύγων από την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και την Πολωνία – που αφηγήθηκαν το τραύμα του πολέμου το προηγούμενο βράδυ, επηρέασαν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι φοιτήτριες και οι φοιτητές προσέγγισαν τα μνημεία και τα αρχαιολογικά κατάλοιπα του μυκηναϊκού κόσμου.

Η περιήγηση στην Ακρόπολη των Μυκηνών, στην Πύλη των Λεόντων, στα κυκλώπεια τείχη, στους βασιλικούς τάφους και στο Μουσείο δεν περιορίστηκε στη μελέτη ενός πολιτισμού που συνδέθηκε κατεξοχήν με τη στρατιωτική ισχύ και την πολεμική ιδεολογία. Αντίθετα, ανέδειξε τις ανθρώπινες διαστάσεις πίσω από τα μνημεία της εξουσίας: την απώλεια, το πένθος, την αναμονή και τις συνέπειες του πολέμου για όσους παρέμεναν πίσω. Μέσα από τον διάλογο ανάμεσα στη σύγχρονη αντιπολεμική καλλιτεχνική δημιουργία και την αρχαιολογική μαρτυρία των Μυκηνών, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές διερεύνησαν τη διαχρονικότητα του πολεμικού τραύματος και τον τρόπο με τον οποίο το θέατρο, από την αρχαιότητα έως σήμερα, λειτουργεί ως χώρος μνήμης, μαρτυρίας και συλλογικού αναστοχασμού.

Η εκπαιδευτική συνεργασία ολοκληρώθηκε στις 6 και 7 Ιουλίου 2026 στο Ναύπλιο με το διήμερο βιωματικό εργαστήριο «Devised and Documentary Theatre: Memory, War, and the City as Archive», με διδάσκουσα τη Δρ Χριστίνα Ζώνιου, μέλος Ε.Ε.Π. του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Το εργαστήριο αξιοποίησε μεθοδολογίες θεάτρου επινόησης και θεάτρου τεκμηρίωσης (devised theatre και documentary theatre), διερευνώντας τη σχέση της μνήμης, της ιστορίας, των μουσειακών αντικειμένων και του δημόσιου χώρου με τη σύγχρονη επιτελεστική δημιουργία. Αφετηρία αποτέλεσαν οι παραστάσεις Πέρσες του Αισχύλου και Mothers – A Song for Wartime, καθώς και τα δύο προηγούμενα masterclasses της κας Μικεδάκη στην Επίδαυρο και τις Μυκήνες, τα οποία λειτούργησαν ως κοινό θεωρητικό και βιωματικό υπόβαθρο για τη δημιουργική επεξεργασία ζητημάτων πολέμου, απώλειας, μνήμης, εκτοπισμού και συλλογικής ανθεκτικότητας.

Οι συμμετέχουσες και οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν επιτόπια έρευνα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου, διερευνώντας αντικείμενα, τεκμήρια και αφηγήσεις που σχετίζονται με τη σύγκρουση, το πένθος, τη μετανάστευση και την πολιτισμική μνήμη. Στη συνέχεια εργάστηκαν συλλογικά με τεχνικές θεάτρου τεκμηρίωσης και επινόησης, μετασχηματίζοντας το ερευνητικό υλικό σε πρωτότυπες επιτελεστικές συνθέσεις.

Η κορύφωση του εργαστηρίου πραγματοποιήθηκε μέσα από μια περιπατητική επιτελεστική δράση (promenade performance walk) στο ιστορικό κέντρο του Ναυπλίου και στην Ακροναυπλία. Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές από το αμερικάνικο πανεπιστήμιο σχεδίασαν και παρουσίασαν σύντομες επιτελεστικές – αφηγηματικές παρεμβάσεις σε επιλεγμένα σημεία της πόλης, μετατρέποντας δρόμους, πλατείες, μνημεία, οχυρώσεις και τόπους της καθημερινής ζωής σε ζωντανά αρχεία μνήμης. Συνδέοντας ένα μουσειακό αντικείμενο, έναν συγκεκριμένο τόπο, μια ιστορική ή σύγχρονη μαρτυρία και τις θεματικές των δύο παραστάσεων, διερεύνησαν πώς η πόλη μπορεί να λειτουργήσει ως επιτελεστικός και παιδαγωγικός χώρος, όπου η ιστορία, η μνήμη και η σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα συναντώνται μέσω της καλλιτεχνικής πράξης. Παράλληλα, η περιπατητική αυτή δράση ανέδειξε το Ναύπλιο ως ένα «ζωντανό αρχείο», στο οποίο το θέατρο ενεργοποιεί τον δημόσιο χώρο ως πεδίο συλλογικής μνήμης, διαλόγου και συμμετοχικής παραγωγής νοήματος.

Η συνεργασία αυτή αποτέλεσε την αφετηρία μιας δυναμικής σχέσης μεταξύ των δύο Τμημάτων, ανοίγοντας νέες προοπτικές για την ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων διδασκαλίας, έρευνας, κινητικότητας φοιτητών και διεθνών εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών.Τέλος φόρμας