Μονοκονδυλιά ψυχικής υγείας: Η λογοτεχνική επιστροφή

(Λίλα Κονομάρα: Μια τρίχα που γίνεται άλογο)

ΚΟΝΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Του Γιώργου Κόνδη

Στη φιλόξενη στέγη του Επιμελητηρίου Αργολίδας στο Άργος, θα παρουσιαστεί το νέο βιβλίο της Λίλας Κονομάρα με τίτλο «Μια τρίχα που γίνεται άλογο». Μετά από μια πολύ μεγάλη χρονική περίοδο – περίπου το τέλος της δεκαετίας του 1990 – παρουσιάζεται ένα λογοτεχνικό έργο που θέτει στο επίκεντρο της πλοκής του την ψυχική ασθένεια. Σε μια περίοδο κατά την οποία η καμπάνια για τον αυτοτραυματισμό των εφήβων, καλεί τους πολίτες σε εγρήγορση για ένα ανησυχητικό φαινόμενο που εξαπλώνεται στις νεαρές ηλικίες, τίθεται εκ νέου με ένταση το ζήτημα της ψυχικής υγείας και τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτό: πολιτικές, μηχανισμοί βοήθειας, θεσμικές πρωτοβουλίες και κοινωνικές προεκτάσεις…. Ο διάλογος φαίνεται να ξαναπιάνει το νήμα ενός σημαντικού προβλήματος.

Όταν η λογοτεχνία αντλεί τη θεματολογία της από τις εκφάνσεις του προβλήματος αυτού, τότε το ενδιαφέρον μεγαλώνει, η σκέψη επικαιροποιείται και τα ζητήματα αποκτούν μια άλλη διάσταση. Ξεφεύγουν από την απλή κατάσταση της είδησης για να γνωρίσουν εκείνη της πλοκής του λόγου και της αποτύπωσης συμβολισμών και μεταφορών. «Η τρίχα που γίνεται άλογο» της Λίλας Κονομάρα, λειτουργεί σε ένα διπλό συμβολικό πεδίο: από τη μια επανασυνδέει τη λογοτεχνία με τον κόσμο της ψυχικής ασθένειας όπως τον αφήσαμε μέχρι τα μέσα σχεδόν του 20ου αιώνα με την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου (Κόρη ευπειθής, 1893), τον Κώστα Παρορίτη (Η μηχανή του τρελού, 1907), τον Ρώμο Φιλύρα (Η ζωή μου στο Δρομοκαΐτειο, 1929), τον Γιώργη Ζάρκο (Ο υιός της Σελήνης, 1934) και άλλους σημαντικούς μας συγγραφείς. Από την άλλη, επανέρχεται στην εξέταση των σχέσεων, ιδιαίτερα των ενδοοικογενειακών, με την περίπτωση ενός μέλους το οποίο σταδιακά βυθίζεται στην ψυχική ασθένεια μέχρι την «τελική απάντηση», το απονενοημένο διάβημα, ένα διάβημα επικίνδυνο για τον ίδιο και τους γύρω του. Όταν οι «περίεργες αντιδράσεις» στη συμπεριφορά του Λευτέρη άρχισαν να πυκνώνουν η ψυχική ασθένεια είχε κάνει ήδη το δρόμο της και η οικογένεια δεν ήθελε να μιλήσει γι’αυτήν. Δεν ήθελε να την αντιμετωπίσει κατάματα. Για τη μητέρα, ο Λευτέρης ήταν μια «ξέχειλη ψυχή».

Ο αδελφός του, ο Νίκος, βρίσκεται στο πλάι του από την αρχή και μοιράζεται ένα μεγάλο μέρος της καθημερινότητας του Λευτέρη προσπαθώντας να τον βοηθήσει. Η αφήγηση κρατάει όσο και η περίοδος της εντατικής στην οποία βρίσκεται ο Λευτέρης και τον συνοδεύει ο αδελφός του: εννέα ημέρες. Ο πραγματικός όμως χρόνος είναι εκείνος που οργανώνει τη ζωή των πρωταγωνιστών από την παιδική τους ηλικία στο πλαίσιο της διευρυμένης οικογένειάς τους μέχρι την ώριμη αλλά σπαραχτική στιγμή του αποχωρισμού.

Η συγγραφέας αγγίζει ένα σημαντικό θέμα με εξαιρετική διαίσθηση, ευαισθησία και σπάνια λογοτεχνική δεινότητα για ένα τόσο δύσκολο θέμα. Διαμορφώνει δεξιοτεχνικά ένα διάλογο του βασικού πρωταγωνιστή που είναι ο Νίκος με την ψυχίατρο που ασχολείται με το θέμα του αδελφού του Λευτέρη.  Ο αναγνώστης παρακολουθεί μια ενδιαφέρουσα τριπλή καταγραφή των γεγονότων που συνδυάζει αφήγηση, σκέψη και συζήτηση σε πολλαπλό πρόσωπο καθώς οι διάλογοι παρουσιάζονται με έναν εξαιρετικά ενδιαφέροντα τρόπο που διατηρεί αμείωτη την προσοχή του αναγνώστη.  Ορισμένες από τις περιγραφές της ίδιας της ψυχικής ασθένειας αποτελούν συνταρακτική λογοτεχνική αποτύπωση που αναδεικνύει τη συγγραφική δεινότητα και προσφέρει μέσω των λέξεων την ένταση της εσωτερικής πάλης που βιώνεται από τον ψυχικά ασθενή. Στις περίπου 200 σελίδες της νουβέλας της Λίλας Κονομάρα διατυπώνονται σκέψεις τις οποίες η λογοτεχνία καταθέτει σε έναν διάλογο για την ψυχική ασθένεια με το δικό της ιδιαίτερο τρόπο.

Ακολουθήστε την Ενημέρωση Πελοποννήσου στο Facebook

Αποκλειστικές Έρευνες Συνεντεύξεις και Άρθρα
Ειδήσεις από: Ναύπλιο Άργος Ερμιονίδα Τρίπολη – Κορινθία Αθλητικά

Γερανιός-2
previous arrowprevious arrow
next arrownext arrow
Shadow

ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ

Τελευταίες ειδήσεις

Τα πιο δημοφιλη