“Η Εκάτη εγκαινιάζει ειδική στήλη για τους νέους, αναγνωρίζοντας ότι αυτή η γενιά ανθρώπων αντιμετωπίζει, ίσως, τα περισσότερα προβλήματα, φανερά και κρυμμένα, από καταβολής κόσμου”.

Γράφει η Εκάτη

Η νεολαία σήμερα, λένε οι έρευνες, είναι πιο δυστυχισμένη από ποτέ.

Ενώ έχει πολύ περισσότερα υλικά αγαθά από τις προηγούμενες γενιές, εν τούτοις έχει ελλείμματα σε ανθρώπινες σχέσεις.

Ξεκινώντας από την οικογένεια, που πλέον δείχνει να έχει ουσιαστικά καταρρεύσει και αποδομηθεί εκ βάθρων, όταν στη σημερινή Ελλάδα ο ένας σχεδόν στους δύο γάμους διαλύεται, οι νέοι μεγαλώνουν και ωριμάζουν, πολύ συχνά, χωρίς οικογενειακή στήριξη, θαλπωρή και ασφάλεια, με γονείς που έχουν ακολουθήσει διαφορετικούς δρόμους και διαφορετικές κατευθύνσεις, χωρίς ενότητα μεταξύ τους.

Τις τελευταίες δεκαετίες, και λόγω πολλαπλών προβλημάτων, ιδίως οικονομικών, μεγαλώνουν ως μοναχοπαίδια, με όλες τις ιδιαιτερότητες και τον κίνδυνο να κακομάθουν, καθώς η δημιουργία μεγάλης οικογένειας όχι μόνο δεν ευνοείται αλλά αποθαρρύνεται κιόλας.

Όσον αφορά το σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στα σύγχρονα σχολικά κτήρια για να καταλάβει: περισσότερο θυμίζουν φυλακές με τους ψηλά κάγκελα και τους τσιμεντένιους τοίχους παρά φυτώρια μάθησης.

Και η ευρύτερη κοινωνία, όπως διαρθρώνεται γύρω από τους κύριους άξονες οικογένεια και σχολείο, είναι αφιλόξενη και εχθρική, ιδίως στις μεγαλουπόλεις, με μια ζούγκλα από αυτοκίνητα, γκαζωμένα μηχανάκια που μεταφέρουν κουτιά με έτοιμο φαγητό στους εργένηδες αλλά και ακαμάτηδες της πόλης, πατίνια που απειλούν τον διαβάτη σε κάθε του βήμα, πολλάκις παρατημένα σε κάθε γωνιά των οικοδομικών τετραγώνων, ακόμα και στο δρόμο, καθιστώντας το περπάτημα εφιάλτη, ενώ η ηχηρή απουσία πράσινου και ανθρώπινων κοινόχρηστων χώρων σε συνδυασμό με τη ασφυκτική παρουσία πολυκατοικιών που δεν αφήνουν ούτε τον ήλιο να παρεισφρύσει ανάμεσά τους, δεν προδιαθέτουν κάτι ευοίωνο για ένα νέο άνθρωπο που χρειάζεται χώρο, χρόνο και ελευθερία, αλλά όχι ασυδοσία, για να αναπτύξει την προσωπικότητά του.

Ιδίως τα τελευταία χρόνια η εγκληματικότητα και η βία σημειώνουν μεγάλη αύξηση, επηρεάζοντας επί τω χείρω την ανασφάλεια των νέων, πολλώ δε μάλλον που συχνά πέφτουν οι ίδιοι θύματα ή γίνονται θύτες βίαιων περιστατικών, όπως ξυλοδαρμοί, προπηλακισμοί, απειλές, ακόμα και δολοφονίες με ή χωρίς κρητικό μαχαίρι, όπως πρόσφατα σε συνοικία της Αθήνας για τις χάρες νεαρής κοπέλας.

Οι νέοι μας παρουσιάζουν δυσκολίες να αναπτύξουν φυσιολογικές και αβίαστες σχέσεις, ακόμα και με τους συνομήλικούς τους.

Και το πιο παράδοξο: παρά την υπεραφθονία των μέσων επικοινωνίας, τηλέφωνα, ίντερνετ, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι νέοι, ιδίως στις ηλικίες της μετεφηβείας, 18-24, νοιώθουν μεγαλύτερη μοναξιά σε σχέση με τις παλαιότερες γενιές.

Ίσως, γιατί αυτή η υπερβολική, ως φαίνεται, χρήση των ψηφιακών εργαλείων τους εμπόδισε να αναπτύξουν κοινωνικές δεξιότητες, που μόνο η φυσική επικοινωνία μπορεί να επιτρέψει.

Αυτός είναι και ο λόγος που παρατηρείται το φαινόμενο των κακών τρόπων όλο και πιο συχνά σε νεαρά άτομα, όπως το να μην χαιρετάνε καν τους άλλους και να δυσκολεύονται να συμμετάσχουν σε μια απλή συζήτηση με μεγαλύτερούς τους, που κατέχουν αυτές τις κοινωνικές δεξιότητες.

Επίσης, η ενασχόλησή τους σε μεγάλο ποσοστό σε δραστηριότητες εντός διαδικτύου, παρότι μπορεί να τους δίνει μεγαλύτερη πρόσβαση σε πληροφόρηση και γνώσεις, εφόσον χρησιμοποιούν αποδοτικά τον χρόνο που ξοδεύουν στην ψηφιακό κόσμο, από την άλλη τους απομονώνει και φυσικά, αφού περνάνε μεγάλο μέρος της ζωής τους μπροστά από μια οθόνη.

Και ενώ ένα μήνυμα σε ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως το Instagram το μέσο που χρησιμοποιούν περισσότερο οι νέοι, μπορεί να προσφέρει μια πιο ασφαλή προσέγγιση άλλων ατόμων της ηλικίας τους, ιδίως όταν υπάρχει ερωτική στόχευση, καθώς, στο κάτω κάτω, το χειρότερο που μπορεί να τους συμβεί είναι να μην λάβουν ποτέ απάντηση, το να κρύβονται πίσω από μηνύματα και να μην τολμούν να βγουν έξω, στην πραγματική ζωή, να διεκδικήσουν το αντικείμενο του πόθου τους ή ακόμα και μια απλή φιλία, τους ενισχύει τη δειλία και τη συστολή, και στο τέλος τους οδηγεί στην απομόνωση.

Φυσικά και δεν πρέπει να κακίζουμε τους νέους για αυτή τη δεινή κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει.

Πρόκειται για μια γενιά που βίωσε την οικονομική κρίση, την κατάρρευση των αξιών, την απομυθοποίηση των προτύπων και των ειδώλων, τη συναισθηματική ένδεια, τη σκληρότητα και τον κυνισμό της κοινωνίας, την απομόνωση και τις ακραίες συνθήκες διαβίωσης και ψυχολογίας της πανδημίας και των «παρενεργειών’ της, τη, ψυχρή μετάβαση, χωρίς δίχτυ ασφαλείας, στην ψηφιοποίηση και στην τεχνητή νοημοσύνη, με την οποία, πλέον, συνομιλούν αντικαθιστώντας την ανθρώπινη επαφή με αλγορίθμους, συνειδητοποιώντας, ίσως, ότι το μέλλον στο οποίο προσβλέπουν δεν θα είναι το ίδιο μέλλον που έγινε παρόν για τους γονείς τους, καθώς οι δουλειές μειώνονται, η ανεργία αυξάνεται, οι άνθρωποι κρίνονται δαπανηροί και ενεργοβόροι και αντικαθίστανται από ρομπότ και ανθρωποειδή, σε λίγο καιρό, με πλαστικό δέρμα και μηχανικά μέρη.

Αυτή η γενιά βαδίζει σε ένα αβέβαιο δρόμο, ενώ πάνω από το κεφάλι της ίσως να αιωρείται και η απειλή ενός πυρηνικού πολέμου, εάν η ιστορία παρεκκλίνει από την ευθυγράμμισή της.

Μια γενιά που μεγαλώνει δίχως τις διδαχές των μεγαλύτερων, που είναι πολύ απασχολημένοι με τον εαυτό τους για να ασχοληθούν με τα παιδιά τους.

Τη διαπαιδαγώγηση των οποίων μεταθέτουν στο μακρινό μέλλον, ξεγελώντας τα με ένα ασφυκτικό πρόγραμμα εξωσχωλικών δραστηριοτήτων, που δεν αφήνει χρόνο για ξεγνοιασιά και παιδική ηλικία χωρίς «πρέπει « και «υποχρεώσεις».

Γενιές που μυούνται πιο γρήγορα στη σεξουαλικότητα, αλλά δεν προλαβαίνουν να αναπτύξουν το συναίσθημα, γενιές που αρέσκονται σε σχέσεις φαστ-φουντ από τα πρώτα εφηβικά τους χρόνια, αλλά δεν εξασκούνται στην κατανόηση και τη συμπάθεια για τους άλλους.

Γενιές που το σύστημα κατευθύνει εντέχνως στην εκπόρνευση του εαυτού τους και τον ευτελισμό του σώματός τους («ινφλουένσερς» ως πρότυπα, ριάλιτυ στην τηλεόραση, πλατφόρμες “only fans”), και όχι στην ανάπτυξη του ψυχοσυναισθηματικού τους κόσμου και της πνευματικής καλλιέργειάς τους, της απόκτησης ουσιαστικών δεξιοτήτων και την ανάδειξη των ταλέντων και των επιδιώξεων που μπορούν να τους κάνουν ευτυχισμένους.

Όχι, δεν φταίνε οι νέοι!

Φταίει η κοινωνία-ζούγκλα που οι παλαιότεροι, είτε από δόλο είτε από αμέλεια, συνέβαλαν στην κατάντια της!

Και πέταξαν τους νέους μέσα σε αυτήν, χωρίς μια συμβουλή, χωρίς ένα σωσίβιο, γυρνώντας τους την πλάτη για να συνεχίσουν με αυταρέσκεια να ασχολούνται με τον εαυτό τους!

Στο τέλος, το μόνο που θα μείνει θα είναι ένα τεντωμένο χέρι γατζωμένο σε ένα κινητό, ως μάταιη και απέλπιδα προσπάθεια να ζητήσουν βοήθεια!