Νηστεία και υγεία

0
Νήστις σημαίνει αυτός που δεν εσθίει, δεν τρώει. Από την λέξη αυτή προήλθε το ρήμα νηστεύω και το ουσιαστικό νηστεία που αρχικά σήμαινε την πλήρη αποχή από τροφές και ποτά.

Του Νικόλαου Δρούγκα*

Για πολλούς, η περίοδος της νηστείας, πέρα από τον κυρίως θρησκευτικό της χαρακτήρα, θεωρείται ως μια περίοδος λιτής διατροφής, αλλά και μια πολύ καλή ευκαιρία «αποτοξίνωσης» του οργανισμού. Η αποφυγή τροφών ζωικής προέλευσης συντελεί στην μειωμένη διατροφική πρόσληψη δυνητικά επιβλαβών ουσιών, όπως είναι τα κορεσμένα λιπαρά, βελτιώνοντας έτσι τα επίπεδα των λιπιδίων, της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων στο αίμα. Επίσης, προλαμβάνει χρόνιες παθήσεις, όπως είναι τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και διάφορες μορφές καρκίνου.

Χαρακτηριστικό της νηστείας είναι η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών με τη μορφή οσπρίων, λαχανικών, δημητριακών και φρούτων. Οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργικότητα του πεπτικού σωλήνα, με μείωση του κινδύνου για δυσκοιλιότητα. Βοηθούν στη μείωση της απορρόφησης της χοληστερόλης από το βλεννογόνο του εντέρου, μειώνοντας παράλληλα και τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα. Τέλος, συμβάλλουν στην πρόληψη από διαφόρων μορφών καρκίνου.

Το μεγαλύτερο, ίσως, πλεονέκτημα της νηστείας είναι η αυξημένη πρόσληψη, ευεργετικών για την υγεία, αντιοξειδωτικών συστατικών όπως είναι τα καροτενοειδή, οι βιταμίνες E&C, το σελήνιο και τα φλαβονοειδή, τα οποία βρίσκονται κυρίως στα φρούτα και τα λαχανικά. Αυτά, συντελούν στην βελτίωση της λειτουργίας του καρδιαγγειακού και νευρικού συστήματος ενώ μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Οι ιδιότητες τους είναι ευεργετικές και για την όψη του δέρματος και των μαλλιών.

Τα θαλασσινά και τα ψάρια περιέχουν ωμέγα3 λιπαρά οξέα, τα λεγόμενα «καλά λιπαρά», που βοηθούν την καρδιά και το ανοσοποιητικό σύστημα. Επίσης, βοηθούν το νευρικό σύστημα και την πνευματική εγρήγορση ενώ η απουσία τους από τη διατροφή έχει σχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο για κατάθλιψη και νευρικές διαταραχές.

Η νηστεία όμως κρύβει και κάποιες παγίδες, από στοιχεία που δεν προσφέρονται απλόχερα από φυτικές τροφές, όπως είναι η πρωτεΐνη, το ασβέστιο και ο σίδηρος.

Η πρωτεΐνη αποτελεί καλή πηγή ενέργειας και συντελεί στη διατήρηση του μυϊκού ιστού, ενώ οι πληρέστερες πηγές της θεωρούνται το κρέας και τα ζωικά προϊόντα. Κατά τη νηστεία θα πρέπει να τις υποκαταστήσουμε με πρωτεΐνες προερχόμενες από θαλασσινά, όσπρια, σόγια και μανιτάρια. Σημαντικός είναι και ο συνδυασμός τροφών, ώστε οι πρωτεΐνες αυτές να έχουν υψηλή βιολογική αξία. Για παράδειγμα, ο συνδυασμός της φακής με ρύζι ή της φασολάδας με κριθαράκι, αποτελεί πολύ καλό υποκατάστατο κρέατος.

Η αποχή από τα γαλακτοκομικά πιθανόν να μειώσει την πρόσληψη ασβεστίου, που είναι απαραίτητο στοιχείο για τη διατήρηση της υγείας των οστών. Η κατανάλωση όμως πολλών λαχανικών, ξηρών καρπών (αμύγδαλα), αποξηραμένων φρούτων και σόγιας, συντελεί στην πρόσληψη της απαιτούμενης ποσότητας ασβεστίου.

Αναφορικά με την πρόσληψη σιδήρου, είναι γνωστό ότι ο σίδηρος ζωικής προέλευσης απορροφάται καλύτερα από τον πεπτικό σωλήνα. Η αποχή από το κρέας ενδέχεται να προκαλέσει ελάττωση των επιπέδων σιδήρου στο αίμα, που είναι απαραίτητος για τις λειτουργίες του κυττάρου, ιδιαίτερα σε άτομα ευαίσθητα όπως είναι οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία λόγω της εμμήνου ρύσεως.Βασικές πηγές σιδήρου, κατά τη νηστεία, αποτελούν τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι) και τα όσπρια (φακές). Λόγω του ότι ο σίδηρος φυτικής προελεύσεως απορροφάται δύσκολα, συνιστάται η παράλληλη κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη C, όπως πιπεριές ή εσπερεδοειδή.

Συνοπτικά, βλέπουμε ότι, η νηστεία όταν γίνεται με καλά ισορροπημένο τρόπο και ποικιλία τροφίμων, μπορεί να είναι εξαιρετικά ωφέλιμη για την υγεία, Αξιοποιήστε, λοιπόν, τη νηστεία και σαν μία αφορμή για να κερδίσετε «πόντους» υγείας! Καλό Πάσχα!

*Ο Δρούγκας Νικόλαος είναι πτυχιούχος της σχολής Διατροφής και Διαιτολογίας του Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης , με μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στην «Eφαρμοσμένη Διαιτολογία-Διατροφή» με αντικείμενο «Κλινική Διατροφή» του Χαροκοπείου Πανεπιστήμιου Αθηνών. Δραστηριοποιείται επαγγελματικά στον τόπο καταγωγής του, το Κρανίδι Αργολίδας από το 2013.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here