Γιατί οι ψυχικές παθήσεις και η ατεκνία “γονατίζουν” την Ελλάδα;

Σε μια εποχή έντονου ανταγωνισμού, οικονομικής αβεβαιότητας και ψηφιακής απομόνωσης, τα ψυχικά νοσήματα και η κατάθλιψη λαμβάνουν διαστάσεις πανδημίας. Με αφορμή τα ανησυχητικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο Θοδωρής Βαρίκος αναλύει τις βαθύτερες αιτίες πίσω από την κατακόρυφη αύξηση του άγχους, του burnout και των αυτοκτονιών στους νέους, συνδέοντας άρρηκτα την ψυχολογική κατάρρευση της κοινωνίας με το φλέγον ζήτημα της υπογεννητικότητας στην Ελλάδα.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΨΥΧΙΚΑ ΑΡΡΩΣΤΟΙ – ΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΚΑ ΑΤΕΚΝΟΙ – ΕΣ

Τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά, και δεν έχουμε χρόνο για… εθνικές στρατηγικές αποφάσεις, ούτε χώρο, γιατί ο σκατόψυχος Χένρυ Κίσσινγκερ, το είπε «στις δόξες του» όχι μεγάλα κείμενα, για να διαβάζονται. Ενι γουέι, που λέτε και εσείς οι Ελληνόφωνοι, και όχι Ελληνόψυχοι.

Δύσκολα και πολυσύνθετα τα δύο θέματα του σημειώματός μας: τα ψυχικά νοσήματα της εποχής μας, παγκοσμίως, αλλά και στη χώρα μας και φευ η υπογεννητικότητα (ατεκνία) της Ελλάδας.

Λοιπόν, το πρώτο πρόβλημα «το ψυλλιαζόμουν» από τα νεανικά μου χρόνια, όταν διάβασα το κλασσικό βιβλίο «Tο άγχος στον καπιταλισμό», του Γερμανού κοινωνιολόγου – ψυχαναλυτή Ντήτερ Ντούμ. Άρχισα να το παρακολουθώ στενότερα μετά το 2006, όταν ο μεγάλος αείμνηστος καθηγητής της ψυχιατρικής Κώστας Στεφανής (τέως Πρόεδρος της Παγκόσμιας ψυχιατρικής Εταιρείας, προσωπικός γιατρός του τέως πρωθυπουργού αείμνηστου Α νδρέα Παπανδρέου, και 30 χρόνια διευθυντής στο «Αιγινίτειο» ) σε ομιλία του ως πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών είπε τα παρακάτω: «Η κατάθλιψη και γενικά τα ψυχιατρικά νοσήματα, μέχρι τώρα βρίσκονται στην τέταρτη θέση παγκοσμίως, μετά τα καρδιοαγγειακά, καρκίνο, εγκεφαλικά κλπ. Το 2020, πρόσθεσε, οι ψυχικές παθήσεις θα πάνε στη δεύτερη θέση παγκοσμίως, ενώ στις καθαρά δυτικές παλιές χώρες, στην πρώτη θέση.

Όσο για την Ελλάδα ακόμα κρατάμε καλά σε ποσοστό κάπου μεταξύ 20 με 25% . Αλλά και εμείς προς εκεί πάμε. Αυτά το 2006. Προφανώς τότε δεν είχε προκύψει το Καστελόριζο, με το μνημόνιο του Γ. Παπανδρέου (2010), ούτε τα άλλα 2 αργότερα. Είπε και το εξής ζόρικο: «οι δυνάμεις της ελεύθερης αγοράς, ευνοούν τις κοινωνικές συνθήκες και τον έντονο ανταγωνισμό, και πάμε στο αξίωμα, ο,τι είναι κακό για εμένα, είναι καλό για εσένα. Άρα κερδίζω, σε βάρος σου. Αυτά δημιουργούν άγχος, και συναισθηματική απομόνωση που οδηγούν στις ψυχικές διαταραχή και στην κατάθλιψη»

ΤΙ ΛΕΕΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΟΥ)

Η παγκόσμια επιμέτρηση νοσημάτων, του ΠΟΥ καταγράφει, ότι από το 2020 μέχρι τώρα, οι ψυχικές παθήσεις αυξήθηκαν παγκοσμίως: Η κατάθλιψη κατά 28%, το άγχος κατά 26% και εμφανίστηκαν 130 εκατομμύρια ασθενείς. Δηλαδή το 2019, ήταν 970 εκατ. και το 2024 1.100 ένα δις. και 100 εκατ.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΠΑΓΟΣΜΙΩΣ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Καλά το σκεφθήκατε, στην Ελλάδα δεν υπάρχει… ενιαίο συγκεκριμένο ΕΘΝΙΚO ΠΟΣΟΣΤΌ. (σ. σ Εδώ δεν μπορούν να συμφωνήσουν σε υπαρξιακά εθνικά θέματα επιβίωσής μας, θα συμφωνήσουν σε μεταβαλλόμενα ψυχολογικά; 12 γκιαούρηδες 13 μπαϊράκια – καπετανάτα, λένε τα μεμέτια, που μας έχουν στο αρχείο των μαγνητικών τους). Τσαλαβουτάνε, όλοι, ελληνικά πανεπιστήμια, ΕΛΣΤΑΤ, ΕΥΡΩΣΤΑΤ, έρευνες δημόσια υγείας, αυτόνομες επιστημονικές επιτροπές μελετών. Έστω και έτσι, συγκλίνουν στα παρακάτω. Την τελευταία 6ετία καταγράψαμε την μεγαλύτερη αύξηση… παγκοσμίως στους νέους από 15 έως 24 χρόνων στις ψυχικές παθήσεις (γυμνάσιο, λύκειο, πανεπιστήμιο). Πολύ υψηλή αύξηση άγχους και… μπερνάουτ, ιδιαίτερα μετά το 2021 στις ηλικίες 18 έως 34 (σ .σ εμείς οι οπισθοδρομικοί – βλάχοι, το λέμε εξάντληση η άλλως σύνδρομο επαγγελματικής – εργασιακής εξουθένωσης, η γαλέρα, η κάτεργα τα 13ωρα ή τη διπλή δουλειά). Μέτρια αύξηση σε άγχος μπερνάουτ, στις ηλικίες από 35 έως 50. Και λιγότερη αύξηση, αλλά μεγαλύτερη… μοναξιά από τα 65 και πάνω. Η μοναξιά, θεωρείται διεθνώς πλέον, ως επικίνδυνος παράγοντας… ισοδύναμος, με το μόνιμο – χρόνιο στρές ). Ο ΠΟΥ συμπεραίνει, ότι οι νέοι επηρεάστηκαν δυσανάλογα περισσότερο από όλους. (για αυτό φουντάρουν ντε, η πάνε και στην… Ισλανδία για…μαύρισμα).

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ

Οι εμπλεκόμενοι ερευνητές, παρότι άνθρωποι, όχι των οικονομικών επιστημών(ψυχίατροι, ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι και των ανθρωπιστικών επιστημών) εν τούτοις προτάσσουν, ως κύριες αιτίες, τους οικονομικούς παράγοντες, που επιδεινώνουν τα ψυχικά νοσήματα. Κοντολογίς την ακρίβεια, τη χαμηλή αγοραστική δύναμη, την ανεργία, 18%, την εργασιακή ανασφάλεια – αβεβαιότητα, την πανάκριβη στέγη το 29% ξοδεύει το 40%, εισοδήματός του, ενώ ο μέσος όρος Ευρώπης 8,2%, τον πληθωρισμό 5,4% και 36,5% οι πλειστηριασμοί το 2025, επίδομα παιδιού 150 το χρόνο, σε 3.300 εκατομ. οικογένειες. Ένα ενοίκιο πίσω από τα 12 και αύξηση φορολογίας στις οικογένειες, αλλά μείωση στους εργένηδες – σσες. Οι αυτόχειρες, το σύστημα αυτό, το θεωρούν κοινωνικό στίγμα και ξεπεσμό, και οι ευάλωτοι – ες, ευαίσθητοι – ες και αξιοπρεπείς, δεν μπορούν να το διαχειριστούν, ξευτιλίζονται χωρίς να φταίνε, αρρωσταίνουν, μας φτύνουν και μας… χαιρετούν.

ΚΑΙ ΜΟΝΤEΡΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ

Προαναφέραμε ότι τα αίτια είναι πολυπαραγοντικά και με βάση τις 11 αυτοκτονίες νέων, του τετραμήνου. Ναι μεν οι δύο 17χρονες μαθήτριες της Ηλιούπολης ενδεχομένως να σκέφτονταν το… μελλοντικό τους επαγγελματικό αδιέξοδο και να προχώρησαν μαζί. (μη ξεχνάμε ότι αυτή που υπέκυψε μετά 2 ημέρες είχε πρόσφατα χάσει το πατέρα της, και είχε λυγίσει, λένε. Και το ημερολόγιό της ήταν σχεδόν όμοιο με το σημείωμα που άφησε η φίλη της, στους γονείς της. Άρα «ταυτίστηκαν» τα σκοτάδια τους. Η 17χρονη, όμως που πήρε το ΚΤΕΛ για το Ισθμό και πήδηξε στη διώρυγα, δεν είχε οικονομικά προβλήματα. Γιατρός στη Φιλοθέη ο πατέρας. Η 24χρονη φοιτήτρια στον Πειραιά, η 52χρονη δασκάλα διευθύντρια με δύο παιδιά στον Κολωνό, λόγω μπούλινγκ δασκάλων και γονέων, ο 40αρης αστυνομικός στην Καβάλα, ο 15χρονος που βούτηξε από τη γέφυρα Χαλκίδας, από απειλές και φόβο, λόγω μπούλινγκ, και η φίλη του μετά λίγο καιρό, στο τσακ τη γλύτωσε η καθηγήτρια και αστυνομία, στη Χαλκίδα, από μπούλινγκ και αυτή.

Ο ΠΟΥ επίσης, εντοπίζει, ως επικίνδυνο παράγοντα, την τρομακτική αύξηση του χρόνου, στο ΊΝΤΕΡΝΕΤ, την πανδημία και το λοκ άουτ, την ελάχιστη κοινωνική επαφή, τη συνεχή σύγκριση και τον άρρωστο ανταγωνισμό, και το Ντουμ Σκρόλλινγκ δηλ. το χαζογύρισμα εργατοωρών, που… χάσκουν άπειρα πλήθη, με αυστηρά επιλεγμένες φωτογραφίες χώρων και προσώπων, γεγονότων, του κάθε νάρκισσου – ας, που δεν έχουν σχέση όμως, με την πραγματικότητα. Έτσι αρχίζει η «σύγκριση» ο υποσυνείδητος ανταγωνισμός, τα άγχη και οι διαταραχές εικόνας του σώματος και τα κόμπλεξ. Γιατί άλλωστε «μάκρυνε» ο χρόνος των διαφημίσεων με ντιρεκτίβες; Ακριβώς γιατί το υποσυνείδητο του κόσμου, γινόταν… ζελές. Καθόλου μυαλό και σκέψη, να επεξεργαστεί, κάτι το μυαλό. Α, έχουμε και το Σαιμπερ Μπουλινγκ (θα σας στείλω στην Οξφόρντη, όλους – ες καθυστερημένοι) δηλαδή εκφοβισμοί, απειλές, συκοφαντίες, ύβρεις, εκβιασμοί, ειρωνείες, έτσι και οι δικηγόροι βγάζουν το ψωμάκι τους. Εξίσου σημαντικοί παράγοντες είναι οι αρχέγονες αιτίες, ο φόβος θανάτου, ασθένειας, η απομόνωση, θάνατοι συγγενών, ξέκομμα από τη κοινωνία και εθισμός – ναρκωτικό, από ίντερνετ.

Υ.Γ Για την ατεκνία, που προανέφερα. Μπορείτε να το δείτε με τον τίτλο «Ψωνάρες σε 23 χρόνια άφαντοι Έλληνες και Ελλάδα». Αν είστε ψύχραιμοι διαβάστε το, δεν έχω καμία ευθύνη, για αποζημιώσεις. Στο google με το όνομά μου. Το κάνω το υπαρξιακό μας πρόβλημα, πενηνταράκια. Αλλά είπαμε ο Κίσιντζερ, δεν ήθελε μεγάλα κείμενα…