Κάποτε λέγαμε πως αν συνέβαινε κάτι τρομακτικό, αν άνοιγε η γη, αν έσπαζαν οι ουρανοί, αν χανόταν η ανθρωπιά, ο άνθρωπος θα αντιδρούσε. Θα έβγαινε στους δρόμους. Θα έσφιγγε τη γροθιά του. Θα μιλούσε. Θα αγαπούσε πιο δυνατά. Τώρα όλα συμβαίνουν μαζί  κι όμως, δεν συμβαίνει τίποτα.

Δεν είναι αδιαφορία. Είναι κάτι πιο σκοτεινό. Είναι μια βαθιά, εσωτερική αναισθησία. Μια κόπωση που δεν μοιάζει με ξεκούραση. Μια σιωπή που δεν σημαίνει γαλήνη. Ένα βλέμμα που δεν κοιτάζει πια.

Ζούμε στην εποχή της υπερπληροφόρησης και της απόλυτης παραπληροφόρησης, της τεχνητής νοημοσύνης και της φυσικής αποχαύνωσης. Στην εποχή όπου ένα βίντεο θανάτου αντιμετωπίζεται σαν «περιεχόμενο», κι ένα παιδί που λιποθυμά από την πείνα, γίνεται μια είδηση που έπαιξε στο 6ο λεπτό και χάθηκε στο 7ο.

Μάθαμε να ζούμε με τα πάντα και να νιώθουμε το τίποτα. Κοιμόμαστε με σειρήνες, ξυπνάμε με καμπάνιες, δουλεύουμε για επιδόματα και πεθαίνουμε για κανένα. Οι ηλικιωμένοι περιμένουν στον ήλιο, οι νέοι φεύγουν στο εξωτερικό ή σιωπούν μπροστά σε οθόνες, και η μεσαία τάξη, αν υπάρχει ακόμα, μάχεται με κουπόνια ψωμιού και κουπόνια ψυχολογικής αντοχής.

Δεν είναι αυτή η Ελλάδα που ονειρευτήκαμε. Και δεν είναι ο κόσμος που αξίζει να αφήσουμε πίσω μας. Αλλά το χειρότερο δεν είναι ότι ο κόσμος αλλάζει, το χειρότερο είναι ότι δεν νιώθουμε τίποτα γι’ αυτό. Κανένας τρόμος. Καμία αντίσταση. Καμία βαθιά ανάσα. Και το ερώτημα είναι:

Πώς ζούμε τόσο κανονικά σε κάτι τόσο αφύσικο; Ίσως να φταίει ο φόβος. Ίσως να φταίει η εξάντληση. Ή, πιο βαθιά, το ότι κάποιος κάπου στην πορεία μας έπεισε πως δεν έχει νόημα. Ότι τίποτα δεν αλλάζει. Ότι όλα είναι προδιαγεγραμμένα. Κι αν δεν είναι, σίγουρα είναι πολύ δύσκολα για να τα αγγίξουμε.

Κι έτσι μένουμε στάσιμοι. Μεταξύ δουλειάς και ύπνου. Μεταξύ απελπισίας και “όλα καλά”. Μεταξύ ενός κράτους που σωπαίνει και ενός λαού που έχει ξεχάσει πώς είναι να φωνάζει. Και στη σιωπή αυτή, η ψυχή μας πεινάει. Σκεφτείτε το εξής:

Ζούμε στην εποχή όπου μπορείς να φτιάξεις ένα avatar του εαυτού σου και να το ανεβάσεις online, αλλά δεν μπορείς να πεις στον διπλανό σου «σε χρειάζομαι» χωρίς να ντρέπεσαι. Μπορείς να δημιουργήσεις περιεχόμενο με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, αλλά δεν μπορείς να κάτσεις πέντε λεπτά σιωπηλός με τον εαυτό σου χωρίς να θες να φύγεις.

Κάπου χάσαμε τη ρίζα. Κάπου μπλεχτήκαμε σε μια καταιγίδα εικόνων, απόψεων, διαφημίσεων, hashtags, πολώσεων και υποσχέσεων που δεν δόθηκαν ποτέ. Και πια, όλοι λέμε κάτι, μα κανείς δεν μιλάει. Κι όμως, μέσα σε όλο αυτό, υπάρχει ακόμη κάτι, κάτι που δεν φωνάζει, δεν διαφημίζεται, δεν επιδοτείται. Αλλά ανασαίνει.

Είναι το βλέμμα ενός παιδιού που δεν έχει ακόμη νικηθεί. Το χέρι μιας γιαγιάς που μοιράζει ψωμί, ακόμα κι αν δεν της περισσεύει. Η φωνή ενός δασκάλου που μαθαίνει στα παιδιά να σκέφτονται. Η απόφαση κάποιου να μείνει, ενώ όλοι φεύγουν. Δεν είναι «ελπίδα» με τον τρόπο που τη λένε στις καμπάνιες. Είναι πράξη, επιμονή, πείσμα. Είναι εκείνοι που αντιστέκονται σιωπηλά, όχι με συνθήματα, αλλά με στάση ζωής. Και αν σώζεται κάτι, είναι εξαιτίας αυτών. Αν υπάρχει λοιπόν ένα χρέος σήμερα, δεν είναι ούτε μεγάλο, ούτε ηρωικό. Είναι ανθρώπινο. Να ξαναβρούμε το αίσθημα. Να πάψουμε να κοιτάμε από μακριά ό,τι μας καίει. Να επιστρέψουμε στη δύσκολη τέχνη του να νοιάζεσαι. Όχι για να σώσουμε τον κόσμο, κανείς δεν το κάνει μόνος. Αλλά για να μείνουμε άνθρωποι μέσα σ’ έναν κόσμο που όλο και περισσότερο μας προτείνει να γίνουμε κάτι άλλο: πιο ήσυχοι, πιο βολικοί, πιο ανέκφραστοι. Να γίνουμε βουβοί θεατές μιας ζωής που δεν γράψαμε.
Όμως, κάπου βαθιά μέσα μας το ξέρουμε: Δεν αντέχουμε πια άλλο ένα scroll, άλλο ένα δελτίο, άλλο ένα «δεν βαριέσαι». Όποιος νιώθει, ακόμα κι αν πονάει, είναι ζωντανός. Κι αυτό από μόνο του είναι επαναστατικό. Γιατί η πιο επικίνδυνη κανονικότητα είναι εκείνη που σε κάνει να μη θες τίποτα, και το πιο θαρραλέο βήμα είναι να πεις:

«Εγώ θέλω. Θέλω να ζω. Να αλλάξω. Να θυμηθώ. Να μην κοιτάζω αλλού.»

Από εκεί ξεκινάει το ξύπνημα. Όχι των μαζών. Αλλά του καθενός μας. Κι αυτό φτάνει. Για τώρα.